De compacte stad
04-11-2009 • 832 keer gelezen • 1 reactie
In 1990 woonde 10% van de wereldbevolking in steden, in 2007 50% en in 2050 zal dat 75% zijn. Daarbij opgeteld dat we sinds 1900 zo'n drie maal zo groot zijn gaan wonen doet beseffen dat steden een enorme aanslag zijn gaan plegen op de ruimte. Als men de kaart van Nederland van 1900 vergelijkt met de kaart anno nu zien we dat steden aan elkaar vastgroeien waarbij het eeuwenoude platteland tussen de steden verdwijnt en de randen van de stad dikwijls ondefinieerbaar zijn geworden. Daarbij komt dat mensen zich over steeds grotere afstanden moeten verplaatsen om van de woon- op de werkplek te komen. Vooral de VINEX-wijken spelen hierin een grote rol.
Dit dichtslibben van de ruimte moet in een klein maar dichtbevolkt land als Nederland een halt worden toegeroepen. We zullen steden moeten verdichten. Op zoek naar de ruimte die een stad binnen zijn grenzen nog te bieden heeft en die ruimte vervolgens beter benutten.
Toch kleeft aan het begrip dichtheid een negatieve klank. Bij dichtheid denkt men al vaak aan hoogbouw en weinig privacy. Maar dit is niet per definititie het geval. Historisch gezien zijn steden, om diverse redenen, veelal met hoge dichtheden gebouwd. Van bescherming tegen klimaatsfactoren, het beter verdedigbaar zijn of meer ruimte voor landbouwgrond. En deze historische binnensteden worden nu over het algemeen juist om die dichtheid prettiger ervaren dan menige stadsuitbreidingswijk. Een goed voorbeeld van compact bouwen: het hofje. Op binnenterreinen midden in de stad werden oases van rust gecreëerd. Dit type biedt als compensatie voor de dichtheid een hoge mate van privacy. Zo kan dichtheid ook gepaard gaan met hoge woonkwaliteit.
Dichtheid betekent nabijheid. Dit is op zich al een kwaliteit maar leidt ook tot minder vervoersbewegingen of maakt collectief vervoer aantrekkelijker. Hierdoor kan veel ruimtevretende infrastructuur vrijkomen voor bebouwing, groen en water. Elke plek in de stad kan zijn eigen compacte oplossingen genereren wat weer leidt tot een gevarieerde en interessante stad. Compacte bebouwing is op zich al een goed uitgangspunt voor energiezuinigheid en dit alles gecombineerd met bewuste keuzes in toegepaste materialen levert tevens een duurzame stad op.
12-11-2009, 14:15